tekstlogo jaarfeesten en seizoenen

De vrijeschool hecht aan de wijsheid van de natuur en het ritme van de seizoenen. Het jaarritme van de natuur wordt gevolgd. Door het vieren van jaarfeesten worden kinderen zich bewust van het jaarverloop en stimuleren we verbondenheid met de natuur.

In de kleuterklas wordt werkelijk alles gekleurd door de feesten: het knutselen, het ochtendspel, de seizoenentafel, de liedjes en het vertelde verhaal. Met name in de peuter- en kleuterklassen vormen de jaarfeesten de schakels in de kringloop van het jaar. Er wordt naar een feest toegewerkt en toegeleefd. Vaak is het feest het begin van een bepaalde tijd in het jaar. Zo begint de Michaëlstijd met het Michaëlsfeest. Dat betekent dat de weken na het feest gekleurd worden door de invulling van het feest.

Ook in de lagere school vormen de jaarfeesten een leidraad door het jaar. Zowel voor het periodeonderwijs als de vaklessen zijn ze inhoudelijk van belang. Ze maken het ritme van het jaar zichtbaar.

Onderstaand vindt u enige informatie over de jaarfeesten. Voor de goede orde; onderstaand uitsluitend de feesten die gevierd worden binnen onze school. Het is dus geen compleet overzicht!

Michaëlsfeest

Michaël als bestrijder van het kwaad, de draak
Michaël als bestrijder van het kwaad, de draak

’s Morgens in alle vroegte, de nevel hangt nog boven het water, zie je groepjes volwassenen met allerlei materiaal over het bolwerk sjouwen. Er worden spannende klimtoestellen opgebouwd, spelletjes uitgezet en over het water wordt een kabelbaan gespannen.

De kinderen van de lagere school verheugen zich al dagen op het grote feest. Ze hebben gezien hoe er allerlei materiaal uit de kelder is gehaald.

“Dat worden de vlotten” en “Kijk, dat is voor de kabelbaan”, hoor je ze her en der al tegen elkaar zeggen.
Op de prikborden hangen intekenlijsten waarop de ouders aan kunnen geven welke bijdrage zij aan het feest kunnen en willen leveren.
Het Michaelsfeest is het eerste feest dat na de grote vakantie samen gevierd wordt. Dat maakt dit feest extra bijzonder.

In de kleuterklassen zijn de kinderen al enige tijd bezig met het verzamelen van allerlei herfstschatten.
Ze rijgen slingers van rozenbottels, mooie blaadjes, gedroogde hortensia’s en wat er buiten nog maar meer aan moois te vinden is. De eerste appeltjes worden geplukt en glimmend rood ge- poetst, er wordt appelmoes gekookt en er worden appeltjes gedroogd voor de komende winter. Bedrijvigheid alom.

Wat is dat nu eigenlijk voor feest, dat Michaëlsfeest?

Op 29 september is het de dag van Michael en alle engelen. Michael is een van de zeven aartsengelen. Zij leiden de mensheid en je zou kunnen zeggen dat zij daar ieder een eigen taak in hebben. Steeds gedurende een periode van ongeveer 300 jaar leidt één van de aartsengelen de mensheid. Zo volgen zij alle 7 elkaar op, gedurende een zogenaamde cultuurperiode van ongeveer 2100 jaar.

Op dit moment is Michael de leidinggevende aartsengel. Zijn naam betekent: ”Hij die aan God gelijk is”. Er bestaan heel wat Michaels-iconen en schilderijen. Dat wil zeggen dat de mens hem heeft herkend. Ook zijn er bouwwerken aan Michael gewijd. Denk bijvoorbeeld aan de Pont St. Michel en de Mont St. Michel. Michael wordt vaak met een blinkend zwaard en een weegschaal afgebeeld. Zijn vleugels zijn bezaaid met pauwenogen. Het zwaard is van blinkend ijzer gemaakt. Het staat voor moed en daadkracht. De weegschaal is gemaakt van koper, het metaal dat het best de warmte geleidt. In de koperen schalen weegt Michael het goed en kwaad. Hij weegt het goed en kwaad in de zielen der mensen. Hij doet dit zonder persoonlijk te oordelen, hij kijkt de mensen die hij weegt niet aan. De aartsengel Michael kijkt nooit terug, zijn blik is altijd toekomstgericht. Voor de aartsengel Michael is het belangrijk dat de mensen bereid zijn zichzelf te veranderen. Verandering geeft ontwikkeling, ontwikkeling geeft verandering.

Hoe kun je dit feest thuis en op school nu vorm geven?

Voor jonge kinderen is het belangrijk dat ze de wereld als veilig en goed ervaren. Het oogsten en verzamelen van alle schatten die de aarde geeft is een mooi hulpmiddel hierbij. Je kunt middels het Michaëlsfeest de stemming van de herfst benadrukken. Voor iets oudere kinderen is het beeld van Michaël als bestrijder van het kwaad, de draak, een mooi beeld. Bij nog oudere kinderen komt het accent te liggen op het aankijken van de omgeving, het waarnemen. Tijdens de maaltijd kan er een drakenbrood gegeten worden. Wie durft er de kop van de draak af te slaan? Je kunt de tafel mooi versieren met oogstproducten. Je kunt de eerste “herfstsoep” koken, de eerste appeltaarten bakken enzovoort. Je kunt ook met de kinderen draken en engelen zoeken aan de hemel. Wanneer je goed kijkt zijn ze er altijd.

Bron:
Jaarfeestenboekje met tekst van Elisabeth Steinmeijer-van Ooijen. 

jaarfeest, draak, Michaëlsfeest, Overwinning

  • Hits: 813

Sint Maarten

martinus deelt mantel
Martinus deelt zijn mantel

In de novembermaand vieren we de eerste van een serie lichtfeesten: het feest van Sint Maarten. Wie was toch die heilige waarvan de kinderen uit volle borst zingen?

Martinus werd in Tsjechië geboren. Zijn vader wijdde hem aan de god Mars. Martinus’ vader was zelf krijgsheer. Wanneer Martinus naar school gaat in de stad Pavia in Noord Italië, ontmoet hij voor het eerst mensen die het christendom aanhangen. Op 15 jarige leeftijd gaat Martinus het leger in, net als zijn vader. Wanneer hij 18 jaar oud is ontmoet hij op een van zijn tochten een bedelaar. Het verhaal gaat dat de bedelaar bij de stadspoort zat. De bedelaar is verkleumd van de koude. Martinus krijgt medelijden en hij geeft de bedelaar de helft van zijn warme mantel. De andere helft houdt hij zelf.

Sint Maarten, Jaarfeesten, lichtfeesten

Lees verder

  • Hits: 417

Sint Nicolaas

Sint NicolaasMichael vierden we overdag, hij is de Aartsengel van de zon, Sint Maarten in de schemering en Sint Nicolaas komt in de nacht. Hij komt, zo zou je kunnen zeggen, uit een andere wereld. Hij is geboren in 270 in Turkije. Hij werd genoemd naar zijn oom die bisschop van Myra was.
De kleine Nicolaas was een bijzonder kind, zo stond hij al bij de eerste wasbeurt en wist hij van het Maartensvasten op woensdag en vrijdag. Het verhaal gaat dat hij op die dagen de borst weigerde. Op zijn negentiende jaar werd hij priester gewijd en volgde hij zijn oom op. Nicolaas was steeds op pad om anderen te helpen. Hij leefde in een tijd dat er iets wezenlijks veranderde in de mensheidsontwikkeling. De mensen hadden in zijn tijd nog een haast vanzelfsprekend rechtstreeks contact met de goddelijke wereld. Tijdens zijn leven veranderde dat: de goddelijke wereld was niet meer vanzelf toegankelijk voor de mensen. Het gesprek tussen de mensen en goden verstomde als het ware.

Sint Nicolaas, Jaarfeesten, Bisschop van Myra, Odin, Paard, Sleipur, schoen zetten, chocolade munten van "goud", Marsepeinen vruchten, Chocolade letters, Zwarte Piet, feest van aandacht

Lees verder

  • Hits: 491

Advent en Kerstmis

adventstuintje
Adventstuintje

Advent

Op zondag naar school. Eén keer per jaar komen de kleuters op zondag naar school om daar de adventstuin te lopen. Aan het eind van de middag, in het schemerduister komen ze. Heel stil. Met hun vader en moeder zoeken ze hun plek in de kring. Ze weten dat hun klas er op deze dag heel anders uitziet dan op de andere dagen. Het is er donker. In het midden ligt een grote spiraal van groene takken. Er hangt een adventskrans en alle gekleurde hemels en doeken op de tafels zijn door blauwe lappen vervangen. In het midden van de groene spiraal, de tuin, staat een grote kaars.

Wanneer alle kinderen er zijn, verschijnt er in de deuropening een Maria-figuur omringd door een schare “engelen”. Het zijn kinderen uit de zesde klas die, als engel verkleed, adventsliederen zingen. De “Maria” loopt de weg naar de grote kaars en steekt deze aan. Daarna verdwijnt zij weer. Dan is de beurt aan de kinderen die één voor één de adventstuin lopen met een kaarsje in de hand. Dat kaarsje steken zij aan en plaatsen ze in de tuin. Tijdens het lopen klinkt er zachte muziek. Meestal wordt er harp of lier gespeeld. Wanneer iedereen geweest is, is de tuin mooi verlicht. Dan loopt juffie nog eenmaal om de adventskrans aan te steken. Als alle kaarsjes branden, vertelt juf een kort verhaal.
Daarna gaan de kinderen met hun ouders weer naar huis, door het donker. Het is een mooi beeld, het beeld van de adventstuin. Het doet mij altijd denken aan de paradijstuin. Het licht in het midden kun je zien als een beeld voor het licht van kerstmis, van Christus.

1e advent, Kerstspel, Jaarfeesten, Adventstuintje, spiraal, Kerstmis

Lees verder

  • Hits: 714

Maria Lichtmis

Maria lichtmisMet het laatste lichtfeest sluiten we de “grote kersttijd” af. Deze duurt van Sint Maarten op 11 november tot Maria Lichtmis op 2 februari. In oeroude tijden was dit het feest waarop men Moeder Aarde hielp door haar wat extra licht te brengen. De verering van Moeder Aarde is echter overgegaan in de verering van Maria.

Het feest wordt aan het begin van de maand februari gevierd. Februari betekent reiniging. Heel lang was deze maand de vrouwenmaand. Veertig dagen na de bevalling ondergaan Joodse vrouwen een reinigingsritueel. Veertig dagen na het Kerstfeest vieren wij Maria Lichtmis. In de katholieke kerk is er op twee februari een lichte mis. Iedereen heeft een kaars in de hand en die brandt gedurende de gehele dienst.

Jaarfeesten, lichtfeesten, Maria Lichtmis, afsluiting, donkere tijd

Lees verder

  • Hits: 387

Palmpasen

palmpasen
Palmpasenstok nog zonder broodhaantje!

Ieder jaar weer lopen de verschillende klas sen met hun palmpaasstok door de wijk. Een vrolijk gezicht is het, al die kinderen met hun zelfgemaakte, versierde palmpaasstokken. Bovenop prijkt een broodhaan, crêpepapieren linten wapperen in de wind, er hangen versierde eieren aan de stok en er is een ketting met gedroogde vruchten. De haan zit in het groen. Het is hetzelfde groen dat ook gebruikt wordt voor de palmtakken in de katholieke kerk. Buxus is het, het blijft eeuwig groen. De kinderen zingen: ”Palmpasen, palmpasen versier je groene tak”.

Het is een uitbundig feest, zo aan het begin van de Stille Week. Het refereert aan de intocht van Jezus in Jeruzalem. Op een ezel gezeten rijdt hij de stad binnen. Als een koning wordt hij binnen gehaald. De mensen aan de kant spreiden hun mantels voor hem uit en ze zwaaien met palmtakken. Een bijzonder beeld is dat: een koning op een ezel. Toch beslist geen koninklijk lastdier te noemen.
Het treffende van dit verhaal is dat de mensen hem op dat moment als koning toejuichen maar dat dezelfde mensen een paar dagen later met dezelfde overtuigingskracht roepen: “Kruisigt hem”. De palmpaasoptocht wijst op een bijzondere manier vooruit naar Pasen, naar de opstanding.

Jaarfeesten, palmpasen, palmpasenstok, broodhaan, linten, gedroogde vruchten, buxus, eieren

Lees verder

  • Hits: 621